Niesprawny zawór dolotowy. Przez 4 000 godzin rocznie sprężarka pobierała prąd, nie produkując powietrza — ok. 148 000 zł

Sprężarka śrubowa 45 kW miała niesprawny zawór dolotowy. Przez znaczną część czasu pobierała energię, choć nie realizowała sprężania — czyli pracowała, ale nie dawała powietrza do instalacji. Analiza pracy wykazała ok. 4 000 godzin rocznie pracy bez sprężania, przy poborze ok. 37 kW. To ok. 148 000 kWh zmarnowanej energii rocznie — ok. 148 000 zł przy koszcie 1 zł/kWh. Maszyna była serwisowana, ale tylko w zakresie oleju i filtrów. Układu dolotowego nikt nie diagnozował.

Punkt wyjścia: maszyna pracuje, ale nic nie produkuje

Sprężarka kręciła się i pobierała prąd, ale przez tysiące godzin w roku nie tłoczyła powietrza do sieci. Z zewnątrz wszystko wyglądało normalnie — urządzenie pracowało, „działało". Problem w tym, że ta praca nie dawała żadnego użytecznego efektu: energia wchodziła, sprężone powietrze nie wychodziło.

Diagnoza: niesprawny zawór dolotowy

Źródło wskazała analiza pracy sprężarki. Zawór dolotowy steruje dopływem powietrza do jednostki sprężającej — decyduje, kiedy maszyna sprężá, a kiedy ma pracować odciążona. Przełączaniem zaworu steruje cewka elektromagnetyczna — i to właśnie ona nie działała. Bez sprawnej cewki zawór dolotowy nie przechodził prawidłowo w tryb sprężania: maszyna pobierała moc, ale nie realizowała produkcji powietrza. Efekt: ok. 37 kW pobieranego przez 4 000 godzin rocznie szło w nic.

Co poszło nie tak: serwis tylko na oleju i filtrach

Maszyna była obsługiwana w zakresie ograniczonym do wymiany oleju i filtrów. Układ dolotowy i sterujący nie był diagnozowany. Usterka nie zatrzymała maszyny i nie dała widocznego objawu — sprężarka pracowała dalej, a koszt narastał wyłącznie na liczniku energii. To klasyczny koszt ukryty: nie widać go w pracy maszyny, widać dopiero w rachunku albo w pomiarze.

Liczby

Matematyka jest prosta: 37 kW × 4 000 h = 148 000 kWh. Cała ta energia poszła w pracę bez użytecznego efektu dla instalacji.

Dlaczego koszt jest tak wysoki — i ukryty

Bo maszyna nie stoi i nie sygnalizuje awarii. Pracuje, pobiera prąd, „robi swoje" — tyle że bez produkcji powietrza. Przy 45 kW i kilku tysiącach godzin rocznie nawet pojedyncza usterka w układzie dolotowym zamienia się w sześciocyfrową kwotę na rachunku. Im więcej godzin pracy, tym większa strata — i tym dłużej zostaje niezauważona, jeśli nikt nie mierzy.

Co z tym zrobiliśmy

Analiza pracy wskazała zawór dolotowy jako źródło strat, a konkretnie niedziałającą cewkę sterującą. Wystarczyła jej wymiana — ok. 300 zł netto za część plus ok. 300 zł netto robocizny, razem ok. 600 zł. Przy stracie ok. 148 000 zł rocznie nakład zwrócił się w ok. 1,5 dnia. Po naprawie maszyna sprężá wtedy, gdy pobiera moc — a ok. 148 000 zł rocznego kosztu przestało uciekać.

Kto to wykrył

Problem wykryliśmy analizą pracy sprężarki i pomiarem poboru — nie było go widać w bieżącej eksploatacji, bo maszyna normalnie pracowała. Pascal Services: autoryzowany dealer i serwis Atlas Copco na Śląsku od 1992 roku, ponad 2000 obsłużonych klientów. Serwisujemy i mierzymy sprężarki śrubowe wszystkich marek.