Producent z branży elektrotechnicznej, 45 kW śrubówka, brak awarii, brak skarg operatorów. Po pomiarze iiTrak okazało się, że 77% rachunku za prąd idzie na bieg luzem. Wymiana na trzy razy mniejszą maszynę z napędem VSD zwróciła się poniżej roku. Roczna oszczędność: 101 451 zł.
Punkt wyjścia: brak problemu
Średniej wielkości zakład produkcyjny z branży elektrotechnicznej, jeden ze śląskich klientów Pascala, korzystał ze sprężarki śrubowej 45 kW (FAD 7 100 l/min). Maszyna pracowała stabilnie, bez awarii, bez alarmów. Klient nie szukał zmian — sprężone powietrze "było".
To najtrudniejszy układ do sprzedaży i jednocześnie najbardziej kosztowny dla klienta: dopóki nic się nie pali, nikt nie liczy, ile to kosztuje.
Pomiar zamiast założeń
Pascal zaproponował darmowy pomiar rzeczywistego zużycia za pomocą rejestratora iiTrak. Tydzień ciągłej rejestracji profilu pracy sprężarki, sieci ciśnieniowej i poboru energii. Następnie ekstrapolacja na 48 tygodni roboczych z wykorzystaniem oprogramowania AIRchitect (Atlas Copco).
Co pokazały dane:
- Przepływ średni: 531 l/min — przy maszynie zdolnej dać 7 100 l/min
- Przepływ maksymalny: 2 054 l/min — niespełna 30% wydajności maszyny
- W przedziale 0–50% obciążenia spędzała 90% czasu pracy
- Tylko 4,8% czasu sprężarka pracowała powyżej 75% wydajności
Wniosek techniczny był jednoznaczny: maszyna była trzykrotnie za duża do rzeczywistych potrzeb zakładu.
Co to oznaczało w pieniądzu
Przewymiarowana sprężarka stałoobrotowa większość czasu pracuje w trybie odciążenia — silnik kręci, powietrze się nie wytwarza, licznik energii idzie:
| Parametr | Stan przed |
|---|---|
| Zużycie energii rocznie | 133,6 MWh |
| Koszt energii rocznie | 133 599 zł |
| Energia idąca na produkcję powietrza | 30,44 MWh |
| Energia spalana na odciążeniu | 103,2 MWh |
| Emisja CO₂ | 70 407 kg |
Rozwiązanie: trzy razy mniejsza maszyna

Pascal zaproponował wymianę 45 kW LNL na Atlas Copco GA 15 VSD+ — sprężarkę o trzykrotnie mniejszej mocy nominalnej (18,28 kW), wyposażoną w napęd zmiennoobrotowy, który dopasowuje obroty silnika do bieżącego zapotrzebowania zakładu (FAD 416–2 459 l/min).
Dlaczego to działa:
- VSD+ nie pracuje na odciążeniu — nie ma trybu "biegu luzem"
- Pasmo ciśnień zawężone z 0,80 bar do 0,50 bar (mniej cykli, mniej strat)
- Przepływ 2 459 l/min pokrywa nawet szczyty zakładu (max zmierzony: 2 054)
Wyniki po wymianie
| Parametr | Przed | Po | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Zużycie energii | 133,6 MWh | 32,15 MWh | −76% |
| Koszt energii rocznie | 133 599 zł | 32 148 zł | −101 451 zł |
| Emisja CO₂ | 70 407 kg | 16 942 kg | −53 465 kg |
| Praca na odciążeniu | 103,2 MWh | 0 MWh | wyeliminowane |
Co warto wiedzieć, jeśli prowadzisz produkcję
Sprężarki dobierane są zwykle przy uruchomieniu zakładu, pod maksymalne projektowe zapotrzebowanie. Po kilku latach realne zużycie wygląda inaczej: linie się zmieniają, instalacje się rozwijają, część odbiorników znika. Maszyna kupiona "z zapasem" staje się stałym, niewidocznym kosztem.
Jedyny sposób, żeby to wykryć, to pomiar rzeczywistego profilu pracy — nie szacunki, nie tabliczka znamionowa, nie deklarowane parametry. Tydzień rejestracji wystarczy, żeby zobaczyć, czy maszyna pracuje produktywnie, czy w 90% czasu tylko żre prąd.
O Pascalu
Pascal Services — autoryzowany dealer i serwis Atlas Copco na Śląsku, od 1992 roku, ponad 2000 obsłużonych klientów.
Pomiar iiTrak jest u nas bezpłatny. Nie zobowiązuje do zakupu. Pokazuje, czy masz problem, którego nie widzisz.