Osuszacz ziębniczy Atlas Copco FX 90 — 5,22 m³/min, punkt rosy +3 °C

Co to jest i kiedy go wybrać

FX 90 to osuszacz ziębniczy o wydajności 5,22 m³/min (87 l/s), przeznaczony dla zakładów produkcyjnych średniej wielkości — lakierni, linii pakujących, sterowania pneumatycznego i obrabiarek, gdzie woda w instalacji zatrzymuje produkcję. Schładza sprężone powietrze do temperatury, w której para wodna skrapla się i zostaje odprowadzona przez separator, a następnie podgrzewa je z powrotem, żeby rurociąg nie „pocił się” po stronie wylotowej. Na wyjściu utrzymuje ciśnieniowy punkt rosy +3 °C, czyli klasa 4 wg ISO 8573-1 w zakresie wilgotności.

Konstrukcja

FX to maszyna stałoobrotowa o prostej budowie: wymiennik powietrze–powietrze odzyskuje chłód z powietrza opuszczającego osuszacz, wymiennik powietrze–czynnik schładza je do temperatury kondensacji, a zintegrowany separator odprowadza wykroploną wodę. Zawór obejściowy gorącego gazu utrzymuje stabilny punkt rosy przy mniejszym obciążeniu i chroni wymiennik przed zamarznięciem. Mniej elektroniki to mniej rzeczy, które mogą się zepsuć — przy pracy z równym obciążeniem przez całą zmianę to jest zaleta, nie kompromis.

Spadek ciśnienia

Każdy element instalacji kosztuje ciśnienie, a ciśnienie kosztuje energię w sprężarce. Ten model ma spadek ciśnienia 0,25 bar przy pełnym przepływie. Przy porównywaniu ofert warto zestawiać ten parametr obok wydajności — różnica dwóch dziesiątych bara przy pracy ciągłej wraca co miesiąc na rachunku za prąd.

Czynnik chłodniczy

Maszyna pracuje na czynniku R410A, bezfreonowym, o potencjale niszczenia warstwy ozonowej równym zero i zgodnym z rozporządzeniem F-Gas. To parametr, o który warto zapytać przy każdym osuszaczu — czynniki wycofywane z obrotu podnoszą koszt serwisu w kolejnych latach, a przy większych napełnieniach wymuszają okresowe kontrole szczelności.

Zanim wybierzesz

Wydajność katalogowa obowiązuje w warunkach odniesienia: 7 bar, powietrze na wlocie 35 °C, otoczenie 25 °C, pomiar wg ISO 7183:2007. Warunki rzeczywiste prawie zawsze są inne i obniżają wydajność — gorące powietrze prosto za sprężarką albo ciasna, nagrzana sprężarkownia potrafią zabrać kilkanaście procent. Dopuszczalny zakres pracy tej maszyny to temperatura powietrza na wlocie 5–55 °C, temperatura otoczenia 5–43 °C, ciśnienie robocze 6–14 bar.

Przy doborze podaj nam trzy liczby: ciśnienie robocze instalacji, temperaturę powietrza na wlocie do osuszacza i temperaturę w pomieszczeniu. Przeliczymy, czy ten model wystarczy, czy trzeba wejść o rozmiar wyżej — źle dobrany osuszacz nie sygnalizuje awarii, po prostu nie osiąga punktu rosy.

Parametry techniczne

Najczęstsze pytania

Czy punkt rosy +3 °C wystarczy do mojej instalacji?
Wystarczy, jeśli cała instalacja i odbiorniki są w pomieszczeniu o temperaturze powyżej +3 °C. Jeśli rurociąg biegnie przez nieogrzewaną halę albo na zewnątrz, woda wykropli się w rurze — tam potrzebny jest osuszacz adsorpcyjny o punkcie rosy −20 °C lub −40 °C.

Czym FX różni się od FD?
Obie serie dają ten sam punkt rosy +3 °C. FD ma falownik od wielkości 100 l/s w górę i podaje pobór mocy w danych katalogowych, FX jest maszyną stałoobrotową o prostszej budowie i niższym koszcie zakupu.

Co się stanie, jeśli osuszacz będzie za mały?
Nie osiągnie deklarowanego punktu rosy. Maszyna nie zasygnalizuje tego awarią — z instalacji zacznie lecieć woda, najczęściej w najgorętszy dzień roku przy największym poborze. Dlatego dobór liczymy dla warunków rzeczywistych, nie katalogowych.

Czy osuszacz zastępuje filtr?
Nie. Osuszacz usuwa wodę, filtr zatrzymuje cząstki stałe i aerozol oleju. W typowym układzie przed osuszaczem stoi filtr wstępny, za nim filtr dokładny — dobieramy je razem z maszyną.

Ile miejsca trzeba przewidzieć?
Sama maszyna zajmuje 557 × 460 mm powierzchni przy wysokości 789 mm. Do tego dochodzi przestrzeń serwisowa oraz swobodny wlot i wylot powietrza chłodzącego — dokładne odstępy podaje instrukcja producenta.

Pozostałe modele w serii

Seria FX 5-300 obejmuje 16 wielkości. Pełne zestawienie z wydajnościami i przyłączami znajdziesz na stronie kategorii Osuszacze ziębnicze — tam wybierzesz model dopasowany do wydajności swojej sprężarki.

Oznaczenie katalogowe tego modelu: FX90, indeks Atlas Copco 8102227787.

Dane techniczne: broszura Atlas Copco „Refrigerant air dryers FD VSD 100-300, FD 5-95 and FX 5-300”, wydanie 07/2020, tabele specyfikacji technicznych. Wydajność w warunkach odniesienia wg ISO 7183:2007.