Uszkodzony zawór dolotowy. Na biegu jałowym sprężarka pobierała 53 kW zamiast 23 — ok. 23 000 zł rocznie

Sprężarka śrubowa 75 kW miała uszkodzony zawór dolotowy. Na biegu jałowym — czyli wtedy, gdy nie produkuje sprężonego powietrza — pobierała ok. 53 kW zamiast ok. 23 kW. Przy ok. 920 godzinach biegu jałowego rocznie audyt oszacował nadmiarowe zużycie energii na ok. 23 000 kWh, czyli ok. 23 000 zł rocznie przy koszcie energii 1 zł/kWh. Maszyna była serwisowana — ale tylko w zakresie oleju i filtrów. Zaworu dolotowego nikt nie sprawdzał.

Punkt wyjścia: maszyna pobiera prąd, choć nic nie produkuje

Bieg jałowy to stan, w którym sprężarka pracuje, ale nie tłoczy powietrza do sieci — silnik się kręci i podtrzymuje gotowość, lecz produkcji nie ma. Sprawna maszyna pobiera wtedy minimum energii. Tu było odwrotnie: na biegu jałowym pobór skoczył do ok. 53 kW, czyli prawie tyle, co przy normalnej pracy. Maszyna „stała", a licznik energii kręcił się tak, jakby pracowała pełną parą.

Diagnoza: uszkodzony zawór dolotowy

Źródło wskazał pomiar poboru mocy. Zawór dolotowy steruje dopływem powietrza do jednostki sprężającej — na biegu jałowym przymyka dolot, dzięki czemu maszyna nie sprężá na darmo i pobór mocy spada do minimum. Gdy zawór działa nieprawidłowo, sprężarka na biegu jałowym dalej pobiera powietrze i sprężá, pobierając niemal tyle, co przy produkcji. Stąd 53 kW zamiast 23 kW.

Co poszło nie tak: serwis tylko na oleju i filtrach

Maszyna była serwisowana, ale w zakresie ograniczonym do wymiany oleju i filtrów. Element sterujący — zawór dolotowy — nie był sprawdzany ani regenerowany. Usterka nie dawała objawów, które rzucają się w oczy: maszyna pracowała, produkowała powietrze, „działała". Koszt rósł po cichu, wyłącznie na rachunku za prąd — tam, gdzie nikt go nie szukał.

Liczby

*Nadmiarowe zużycie oszacowane w audycie na ok. 23 000 kWh rocznie przy ok. 920 h biegu jałowego i koszcie energii 1 zł/kWh.

Dlaczego pozornie drobna usterka kosztuje tyle

Bo liczy się w skali roku i razy godziny pracy. Sama różnica poboru brzmi niegroźnie. Ale setki godzin biegu jałowego rocznie zamieniają ją w tysiące kilowatogodzin wyrzuconych w powietrze — i realny koszt na rachunku. Im więcej godzin pracuje maszyna, tym szybciej drobiazg w elemencie sterującym robi się poważnym kosztem eksploatacyjnym.

Co z tym zrobiliśmy

Pomiar poboru mocy jednoznacznie wskazał uszkodzony zawór jako źródło strat. Naprawa kosztowała ok. 1 000 zł — wystarczył zestaw naprawczy. Przy stracie ok. 23 000 zł rocznie nakład zwrócił się w ok. 16 dni. Po naprawie pobór na biegu jałowym wrócił do prawidłowego poziomu, a roczny koszt eksploatacji spadł o ok. 23 000 zł.

Kto to wykrył

Problem wykryliśmy pomiarem poboru mocy w ramach audytu — nie było go widać „na oko", bo maszyna normalnie produkowała powietrze. Pascal Services: autoryzowany dealer i serwis Atlas Copco na Śląsku od 1992 roku, ponad 2000 obsłużonych klientów. Serwisujemy i mierzymy sprężarki śrubowe wszystkich marek.