Jedna nieszczelność 3 mm przy 7 bar to ok. 11 l/s powietrza, ok. 5,4 kW mocy sprężarki i ok. 47 000 zł rocznie, jeśli instalacja jest pod ciśnieniem całą dobę. Wycieki nie dają alarmu — sprężarka po prostu dłużej pracuje pod obciążeniem.
Kalkulator liczy stratę na trzy sposoby: z policzonych nieszczelności, z pracy sprężarki na postoju albo ze spadku ciśnienia w sieci. Wynik w l/s, kW i zł rocznie — przy ciśnieniu, które jest u Państwa.
To szacunek, nie wycena. Strata przez otwór liczona dla przepływu krytycznego przy podanym ciśnieniu; realne nieszczelności bywają mniejsze niż równoważny otwór. Dokładną stratę każdego punktu w l/min i zł/rok pokazuje pomiar.
Pascal Services — autoryzowany dealer i serwis Atlas Copco.
Ile kosztuje jedna nieszczelność
Przy 7 bar, instalacji pod ciśnieniem całą dobę (8 760 h), 0,135 kWh na 1 m³ i 1,00 zł/kWh:
| Otwór | Strata | Moc sprężarki | Koszt rocznie |
|---|---|---|---|
| 1 mm | 1,2 l/s (74 l/min) | 0,6 kW | ok. 5 200 zł |
| 2 mm | 4,9 l/s (295 l/min) | 2,4 kW | ok. 20 900 zł |
| 3 mm | 11,1 l/s (664 l/min) | 5,4 kW | ok. 47 100 zł |
| 5 mm | 30,7 l/s (1 845 l/min) | 14,9 kW | ok. 130 900 zł |
Jak liczymy
Nieszczelności. Przez mały otwór sprężone powietrze wypływa z prędkością dźwięku, a strumień rośnie z polem otworu i z ciśnieniem bezwzględnym: q [l/s] = 0,1535 × d² [mm²] × (p + 1,013) [bar]. Dwa razy większa średnica to cztery razy większa strata. Przy 6 bar ten sam otwór traci o ok. 12% mniej niż przy 7 bar.
Sprężarka na postoju. Gdy nic nie pobiera powietrza, sprężarka pracuje pod obciążeniem tylko na wycieki: strata = FAD × tobc ÷ (tobc + tjał). Ta sama proporcja to udział wycieków w wydajności sprężarki.
Spadek ciśnienia. Z objętości sieci i tempa spadku: strata [l/s] = V [l] × (p1 − p2) ÷ (1,013 × t [s]). Wynik dotyczy średniego ciśnienia w czasie testu, więc przy ciśnieniu roboczym realna strata jest nieco wyższa.
Z litrów na złotówki. Moc = strata [m³/h] × energia na 1 m³ [kWh/m³]; koszt roczny = moc × godziny pod ciśnieniem × cena energii. Emisję CO₂ liczymy wskaźnikiem 0,70 kg na kWh. Więcej o tym, skąd biorą się wycieki i jak je znaleźć: wycieki sprężonego powietrza — dlaczego 20–30% energii ucieka.
Najczęstsze pytania
Ile sprężonego powietrza ucieka przez nieszczelności w typowym zakładzie?
Typowo 20–30% całego wyprodukowanego powietrza. Dobrze utrzymana instalacja schodzi poniżej 10%. Test na postoju w tym kalkulatorze pokazuje, gdzie jest Państwa zakład.
Jak zmierzyć wycieki bez przepływomierza?
W czasie postoju produkcji, z siecią pod ciśnieniem: zmierzyć stoperem kilka cykli pracy sprężarki pod obciążeniem i na biegu jałowym albo wyłączyć sprężarki i zmierzyć czas spadku ciśnienia. Oba wyniki wpisuje się w kalkulator. Dokładniejszy obraz daje przepływomierz albo tygodniowy pomiar pracy sprężarek.
Dlaczego ciśnienie ma znaczenie?
Strumień przez nieszczelność rośnie z ciśnieniem bezwzględnym. Obniżenie ciśnienia w sieci o 1 bar zmniejsza straty na wyciekach o ok. 11–14% i dodatkowo obniża energię sprężania — każdy bar ponad potrzebę procesu to ok. 7% energii sprężarki.
Jak znaleźć wycieki, nie zatrzymując produkcji?
Kamerą akustyczną. Wyłapuje ultradźwięki uciekającego powietrza mimo hałasu hali i pokazuje je na obrazie. W raporcie każdy punkt ma zdjęcie, lokalizację, stratę w l/min i koszt w zł rocznie — naprawy można ustawić w kolejności opłacalności.
Czy wycieki kosztują też w nocy i w weekend?
Tak, przez cały czas, gdy w sieci jest ciśnienie. Jeśli sprężarki pracują całą dobę, żeby utrzymać ciśnienie dla kilku maszyn, wycieki na całej instalacji też płyną całą dobę. Odcięcie nieużywanych odcinków zaworem po zakończeniu pracy to najtańsza oszczędność.
Gdzie dokładnie ucieka powietrze?
Audyt nieszczelności kamerą akustyczną FLIR Si1 — w czasie normalnej pracy zakładu, z raportem: zdjęcie i lokalizacja każdego punktu, strata w l/min i koszt w zł rocznie.
Zobacz audyt nieszczelności