Sprężarka nie dobija ciśnienia — przyczyny i co sprawdzić

Jeśli sprężarka, czyli kompresor śrubowy, pracuje, a ciśnienie w sieci nie dochodzi do nastawy albo spada w ciągu zmiany, przyczyna leży zwykle w jednym z czterech miejsc: za duży pobór powietrza, spadek wydajności maszyny, opory między sprężarką a odbiornikiem albo sterowanie. Poniżej kolejność sprawdzania — od rzeczy, które dział utrzymania ruchu zrobi sam w 15 minut, do tych, które wymagają serwisu.

Najpierw: gdzie brakuje ciśnienia?

Porównaj dwa odczyty w tym samym momencie: ciśnienie na sterowniku lub manometrze sprężarki i ciśnienie na końcu sieci, przy odbiorniku, który zgłasza problem.

• Na sprężarce też jest za nisko — maszyna nie nadąża albo nie wchodzi w obciążenie. Przejdź do punktów 1, 2 i 4.
• Na sprężarce jest dobrze, przy odbiorniku za nisko — ciśnienie gubi się po drodze. Przejdź do punktu 3.
• Ciśnienie spada po wyłączeniu maszyny (na postoju, w nocy, w weekend) — szukaj nieszczelności. Punkt 1 i pytanie o „nie trzyma ciśnienia” niżej.

1. Zakład zużywa więcej powietrza, niż sprężarka wytwarza

Objaw: sprężarka pracuje cały czas pod obciążeniem, bez przejść w bieg jałowy, a ciśnienie i tak spada. Najczęstsze powody to nieszczelności (w typowej instalacji 20–30% wytworzonego powietrza), nowa maszyna lub stanowisko podłączone do tej samej sieci oraz odmuchy pozostawione otwarte. Sprawdzenie na miejscu: na sterowniku porównaj godziny pracy pod obciążeniem z godzinami pracy ogółem — jeśli rosną prawie równo, maszyna nie ma zapasu. W ciszy, na postoju produkcji, przejdź instalację i posłuchaj syczenia przy szybkozłączach, wężach i zaworach. Więcej o wyciekach: dlaczego 20–30% energii ucieka i jak je znaleźć.

2. Kompresor śrubowy stracił wydajność

Objaw: zużycie powietrza się nie zmieniło, a maszyna, która kiedyś nadążała, dziś nie nadąża. Typowe przyczyny po stronie sprężarki:

• zabrudzony filtr powietrza ssanego — maszyna zasysa mniej powietrza,
• zawór ssący (regulator ssania), który nie otwiera się w pełni,
• ślizgający się lub zużyty pas napędowy w maszynach z napędem pasowym,
• zapchany separator oleju — rosną opory wewnątrz maszyny,
• zużyty stopień sprężający w maszynie po wielu latach pracy.

Filtr ssawny i jego wskaźnik zabrudzenia da się obejrzeć samemu po wyłączeniu i odpowietrzeniu maszyny. Zawór ssący, separator i stopień sprężający to robota dla serwisu — bez otwierania maszyny pod ciśnieniem.

3. Ciśnienie gubi się między sprężarką a odbiornikiem

Objaw: na sprężarce ciśnienie jest w normie, przy maszynie produkcyjnej za niskie. Najczęściej winne są zabrudzone wkłady filtrów sprężonego powietrza, za mała średnica rurociągu po rozbudowie hali, długie węże i szybkozłącza o małym przelocie albo zapchany osuszacz. Sprawdź wskaźniki różnicy ciśnień na filtrach i datę ostatniej wymiany wkładów. Jeden z naszych klientów mył filtry zamiast je wymieniać — rosnące opory wymusiły wyższe ciśnienie pracy sprężarek, a straty sięgnęły ok. 103 000 zł rocznie przy ok. 5 000 zł kosztu nowych wkładów (opis na stronie Serwis).

4. Sterowanie i nastawy

Objaw: sprężarka odciąża się albo zatrzymuje, zanim ciśnienie w sieci dojdzie do potrzebnej wartości, albo nie rusza mimo spadku. Sprawdź nastawy ciśnienia załączenia i odciążenia na sterowniku oraz listę alarmów i ostrzeżeń. Przyczyną bywa też czujnik ciśnienia, zawór minimalnego ciśnienia albo — w układzie kilku sprężarek — sterowanie nadrzędne, które kolejkuje maszyny inaczej, niż zakłada produkcja.

Czego nie robić

Nie podnoś nastawy ciśnienia „na zapas”. Problem zniknie na kilka dni, a każdy bar więcej to ok. 7% więcej energii i większe wycieki. Jeśli maszyna nie nadąża stale, potrzebny jest pomiar zużycia, a nie wyższa nastawa: bezpłatny 7-dniowy pomiar iTrack pokazuje, czy brakuje wydajności, czy powietrze ucieka.

Najczęstsze pytania

Kompresor nie trzyma ciśnienia po wyłączeniu — co to znaczy?

Najczęściej nieszczelności w sieci. Jeśli ciśnienie spada także po odcięciu sieci zaworem za sprężarką, przyczyna może leżeć w maszynie lub zbiorniku — np. w zaworze zwrotnym albo w spuście kondensatu, który nie domyka się.

Sprężarka pracuje, ale nie pompuje powietrza. Co sprawdzić?

Czy maszyna przechodzi w obciążenie (stan na sterowniku), czy nie ma alarmu i czy pas napędowy nie ślizga się. Jeśli silnik pracuje, a ciśnienie nie rośnie wcale, najczęstszą przyczyną jest zawór ssący lub jego sterowanie — wtedy wyłącz maszynę i zgłoś serwis.

Co z produkcją, jeśli naprawa potrwa?

80% awarii usuwamy tego samego dnia roboczego, pozostałe najpóźniej następnego. Jeśli potrzebna jest część, oryginalne części Atlas Copco są do 3 dni roboczych, a na ten czas można wynająć sprężarkę zastępczą 5,5–55 kW.