Sprężarkownia przed zimą — lista kontrolna dla utrzymania ruchu

Pierwsze mrozy najczęściej wyłączają sprężarkę, czyli kompresor, nie przez zużycie, tylko przez wodę: zamarznięty spust kondensatu, lód w przewodzie odprowadzającym albo kondensat w rurociągu, który przeszedł przez zimną halę. Poniżej siedem punktów, które warto sprawdzić w sprężarkowni, zanim temperatura na zewnątrz spadnie poniżej zera.

1. Temperatura w sprężarkowni w nocy i w weekend

W ciągu dnia pracująca sprężarka sama ogrzewa pomieszczenie. Problem zaczyna się w nocy, w weekend i po przestoju: kondensat w chłodnicy, separatorze i spustach może zamarznąć, zanim maszyna ruszy. Sprężarka ma zabezpieczenie temperaturowe: gdy olej jest zimniejszy niż +3 °C, maszyna nie wystartuje. Po nocy w nieogrzewanej sprężarkowni olej wychładza się do temperatury pomieszczenia, dlatego temperatura w sprężarkowni nie powinna spadać poniżej +3 °C, a przy osuszaczu — poniżej minimum z jego dokumentacji. Jeśli kanał wyrzutowy ma przepustnicę lato/zima, zimą powinna kierować ciepłe powietrze z powrotem do pomieszczenia, a nie na zewnątrz. Otwarte żaluzje nawiewne przy mrozie to najprostsza przyczyna wychłodzenia.

2. Spusty kondensatu i przewody odprowadzające

Sprężarka 30 kW latem potrafi wytworzyć kilkadziesiąt litrów kondensatu na dobę. Zimą jest go mniej, ale wystarczy mały korek lodu w spuście, żeby woda zaczęła wracać do instalacji. Przed mrozami: ręczny test każdego spustu (sprężarka, zbiornik, osuszacz, filtry) i kontrola, czy przewody odprowadzające nie biegną przez nieogrzewaną strefę albo przy otwartej bramie.

3. Separator kondensatu

Kondensat ze sprężarki olejowej trafia do separatora wodno-olejowego, który zostawia na wylocie poniżej 10 mg/l oleju. Zamarznięty wylot albo nasycony wkład oznaczają, że woda z olejem zostaje w zbiorniku separatora lub wychodzi nieoczyszczona. Przed zimą: wymiana wkładu, jeśli zbliża się termin, i sprawdzenie, czy separator stoi w temperaturze dodatniej. Typoszereg i dobór: separatory wodno-olejowe OSC.

4. Punkt rosy osuszacza a najzimniejszy punkt instalacji

Zimą najsłabszym ogniwem jest rurociąg, a nie sprężarka. Osuszacz ziębniczy daje punkt rosy +3 °C, seria F +7 °C. Jeśli magistrala przechodzi przez nieogrzewany magazyn albo po ścianie zewnętrznej, powietrze ochłodzi się tam poniżej punktu rosy i woda wykropli się w rurach, a przy mrozie zamarznie w zaworach i przewodach. Dla takiej instalacji potrzebny jest osuszacz adsorpcyjny −40 °C, a dla hali schładzanej zimą do kilku stopni poniżej zera — −20 °C.

Czy obecny osuszacz trzyma punkt rosy, sprawdza się pomiarem na wyjściu osuszacza i w kluczowych miejscach sieci, bez przerwy w produkcji: pomiar punktu rosy (PDP). Zasady doboru: osuszacz ziębniczy czy adsorpcyjny — jak dobrać.

5. Odbiorniki i odcinki na zewnątrz

Rampy załadunkowe, przedmuchy przy bramach, zawory na zewnątrz budynku — to tam lód pojawia się pierwszy. Warto spisać takie punkty, sprawdzić odwodnienia na końcach odcinków i ich spadki, a odcinki nieużywane zimą odciąć i opróżnić.

6. Ciepło ze sprężarki zamiast ogrzewania

Zimą ciepło, które sprężarka i tak wytwarza, może ogrzewać halę, magazyn albo wodę użytkową, zamiast trafiać przez kanał wyrzutowy na zewnątrz. Jeśli sprężarkownia sąsiaduje z pomieszczeniem, które trzeba ogrzewać, to dobry moment, żeby to policzyć: odzysk ciepła ze sprężarki.

7. Plan B, zanim kompresor stanie

Przegląd przed sezonem kosztuje mniej niż przestój w szczycie produkcji. Jeśli przegląd wypada w najbliższych tygodniach, lepiej zrobić go teraz. Przy awarii: 80% zgłoszeń usuwamy tego samego dnia roboczego, pozostałe najpóźniej następnego, a oryginalne części Atlas Copco są w ciągu do 3 dni roboczych. Na czas dłuższej naprawy można wynająć sprężarkę zastępczą 5,5–55 kW od 1 dnia.

Lista kontrolna do wydruku

• Temperatura w sprężarkowni w nocy i w weekend powyżej +3 °C (start sprężarki) i powyżej minimum z dokumentacji osuszacza; przepustnica w pozycji „zima”, żaluzje nawiewne przymknięte.
• Test każdego spustu kondensatu; przewody odprowadzające poza strefą zimną.
• Separator: stan wkładu, wylot drożny, temperatura dodatnia.
• Punkt rosy osuszacza niższy niż najzimniejszy punkt rurociągu; w razie wątpliwości pomiar.
• Spis odbiorników i odcinków na zewnątrz; odwodnienia na końcach, nieużywane odcinki odcięte.
• Odzysk ciepła: czy ciepło ze sprężarki może ogrzewać sąsiednie pomieszczenie.
• Termin przeglądu i kontakt do serwisu przy awarii.

Najczęstsze pytania

Czy kompresor może stać w nieogrzewanym pomieszczeniu?

Tylko jeśli temperatura nie spada poniżej +3 °C: przy zimniejszym oleju zabezpieczenie nie pozwoli sprężarce wystartować. Osuszacz ma własne minimum, podane w jego dokumentacji. W praktyce problemem jest kondensat zamarzający w czasie postoju, dlatego przy sprężarkowni bez ogrzewania warto wykorzystać ciepło z samej sprężarki (przepustnica lato/zima) albo przenieść osuszacz w cieplejsze miejsce.

Skąd woda w instalacji zimą, skoro jest osuszacz?

Najczęściej rurociąg przechodzi przez miejsce zimniejsze niż punkt rosy osuszacza, np. +3 °C dla osuszacza ziębniczego. Drugą przyczyną jest osuszacz, który nie trzyma punktu rosy z powodu niedziałającego spustu, zabrudzonego skraplacza albo przeciążenia. Rozstrzyga pomiar punktu rosy.

Czy serwisujecie sprężarki innych marek?

Tak, sprężarki śrubowe wszystkich marek. Maszyny Atlas Copco do 110 kW serwisujemy jako autoryzowany dealer i serwis Atlas Copco.